ĐIỂM CỐT LÕI CẦN NHỚ (TÓM TẮT 30 GIÂY)
  • Bản chất: Gân gấp ngón tay bị viêm xơ phù nề tạo thành cục nốt xơ, khi chui qua ròng rọc A1 bị nghẽn kẹt, gây cảm giác "bật khực" như bóp cò súng.
  • Ranh giới phẫu thuật: Độ 1 – 2 (chỉ đau hoặc tự duỗi được) điều trị bảo tồn bằng nẹp và tiêm siêu âm. Độ 3 – 4 (kẹt cứng phải lấy tay kia bẻ hoặc kẹt hoàn toàn) bắt buộc phải tiểu phẫu rạch ròng rọc A1.
  • Tiểu phẫu 10 phút: Gây tê tại chỗ, rạch da 1cm giấu trong nếp gấp chỉ tay, xẻ mở ròng rọc A1, ngón tay co duỗi trơn tru, hạn chế tối đa nguy cơ tái phát.
  • Lời khuyên bác sĩ: Không cố dùng sức bẻ ngón tay khi đang kẹt cứng vì dễ làm rách sợi gân hoặc đứt gân gấp ngón tay.
Sơ đồ giải phẫu gân gấp ngón tay và ròng rọc A1 bị chít hẹp
Hình 1: Cục xơ gân gấp ngón tay bị bóp nghẹt khi trượt qua ròng rọc A1 ở gốc ngón tay, tạo tiếng "khực" đau đớn khi co duỗi.

1. Bảng 4 phân độ Green & Hướng xử trí lâm sàng

Phân độ Green Biểu hiện lâm sàng Phác đồ can thiệp tối ưu
Độ 1 (Sớm) Đau nhức gốc ngón tay, sờ thấy cục cộm nhưng chưa kẹt ngón. Nẹp ngón nghỉ ngơi, uống thuốc kháng viêm NSAIDs, ngâm nước ấm.
Độ 2 (Bắt đầu bật) Ngón tay co vào duỗi ra bị kẹt khực nhưng người bệnh vẫn tự duỗi ra được. Tiêm Corticoid bao gân dưới hướng dẫn siêu âm. Khỏi 75% – 85%.
Độ 3 (Kẹt ngón rõ) Ngón tay bị kẹt cứng ở tư thế gập, bắt buộc phải lấy tay kia kéo bẻ ra. Tiểu phẫu giải phóng ròng rọc A1 (10 phút, tê tại chỗ). Kết quả tùy từng trường hợp.
Độ 4 (Khóa ngón cố định) Ngón tay co rút kẹt cứng hoàn toàn, không thể gập hoặc không thể duỗi dù cố kéo. Phẫu thuật mở rộng ròng rọc A1 kết hợp giải phóng bao khớp tránh cứng khớp vĩnh viễn.

2. Hộp cảnh báo Cờ đỏ kẹt cứng khớp ngón

DẤU HIỆU CẦN ĐI BỆNH VIỆN PHẪU THUẬT NGAY:

  • Ngón tay kẹt cứng không thể duỗi ra dù dùng lực kéo: Nguy cơ co rút bao khớp gập vĩnh viễn nếu để kéo dài quá 2 tuần.
  • Gốc ngón tay sưng to, nóng đỏ, đau buốt dữ dội lan khắp lòng bàn tay: Cảnh báo viêm bao hoạt dịch gân gấp nhiễm trùng mủ (cấp cứu khẩn).
  • Tê mất cảm giác hai bên cạnh ngón tay: Nhánh thần kinh ngón tay đang bị chèn ép do bao gân viêm quá to.

3. Kỹ thuật tiểu phẫu xẻ ròng rọc A1 10 phút

  • Thời gian: Thời gian tùy trường hợp, có thể gây tê tại chỗ. Có thể còn đau hoặc khó chịu sau mổ.
  • Kỹ thuật: Vết rạch 1cm nếp lòng bàn tay, xẻ dọc toàn bộ ròng rọc A1, kiểm tra gân gấp trượt nhẹ nhàng trước mắt bệnh nhân.
  • Hồi phục: Cử động bình thường ngay sau mổ, về nhà trong ngày, cắt chỉ sau 10 ngày.

Lời khuyên từ BS.CKI Nguyễn Duy Anh:

Nhiều bệnh nhân tiểu đường hay bị ngón tay lò xo nhiều ngón cùng lúc do gân bị thoái hóa collagen. Nếu bạn bị tiểu đường, hãy kiểm soát đường huyết thật tốt và tuyệt đối không tiêm corticoid nhiều lần mù quáng vào ngón tay.

Khuyến cáo y khoa (Medical Disclaimer): Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo y khoa. Việc xác định phân độ Green và chỉ định tiểu phẫu cần do bác sĩ chuyên khoa CTCH thăm khám lâm sàng trực tiếp.

Tài liệu tham khảo chuyên ngành (Medical References)

  1. Gil JA, Hresko AM, Weiss APC. Current Concepts in the Management of Trigger Finger in Adults. J Am Acad Orthop Surg. 2020;28(15):e642–e650. doi:10.5435/JAAOS-D-19-00614; PMID:32732655. Bài tổng quan, không phải hướng dẫn thực hành chính thức của AAOS.
  2. Sato ES, et al. Treatment of trigger finger: randomized clinical trial comparing the methods of corticosteroid injection, percutaneous release and open surgery. Rheumatology (Oxford). 2012;51(1):93–99. doi:10.1093/rheumatology/ker315; PMID:22039269.
  3. Wolfe SW, Pederson WC, Kozin SH, Cohen MS. Green's Operative Hand Surgery. 8th ed. Elsevier; 2022. ISBN:9780323697934. Nhà xuất bản. Tài liệu nền toàn sách; chưa xác minh chương/trang cho từng nhận định.

Khám & Mổ Ngón Tay Lò Xo với BS.CKI Nguyễn Duy Anh

Bác sĩ trực tiếp siêu âm gân gấp, tiêm bao gân định vị hoặc tiểu phẫu giải phóng ròng rọc A1 theo chỉ định:

  • Cơ sở 1: Bệnh viện Đa khoa Bưu Điện (Lô B9, Đ. Thành Thái, Hòa Hưng, TP.HCM) — Thăm khám chuyên sâu, tiêm khớp siêu âm và phẫu thuật. Thứ 2 đến Thứ 6: 07g30 – 16g30.
  • Cơ sở 2: Phòng khám ngoài giờ (Nhà riêng Bác sĩ) (519/61 Âu Cơ, Phường Tân Phú, TP.HCM — địa chỉ cũ: 519/61 Âu Cơ, P. Phú Trung, Q. Tân Phú) — Khám ngoại trú và can thiệp giảm đau: T2 – T6 (16g30 – 20g00), T7 & CN (07g00 – 20g00) (vui lòng đặt lịch khám trước).
Nhắn tin Zalo Đặt lịch: 0795 835 195 Gọi Hotline: 0795 835 195

Bài viết liên quan cùng chuyên mục

Sơ đồ giải phẫu hội chứng De Quervain và khoang gân duỗi thứ nhất cổ tay

Đau cổ tay do hội chứng De Quervain

Đau phía ngón cái khi bế con, cầm nắm? Khi nào cân nhắc mổ?

 Sơ đồ giải phẫu dây thần kinh giữa bị chèn ép bên dưới dây chằng vòng cổ tay

Tê bàn tay và hội chứng ống cổ tay

Tê tay về đêm, hay làm rơi đồ? Khi nào dùng nẹp, khi nào cân nhắc mổ?

 Sơ đồ giải phẫu nang hoạt dịch xuất phát từ bao khớp mu cổ tay

Nang hoạt dịch cổ tay: theo dõi hay điều trị?

Cục u ở cổ tay có cần mổ ngay? Khi nào có thể theo dõi, khi nào nên khám?